תמכו בנו

אודות

תוכנית מן הבארות של מכון שלום הרטמן מיועדת לאנשי חינוך מהחברה היהודית ומהחברה הערבית בישראל, הלומדים יחד מקורות מארונות הספרים של שתי החברות. מפגשי לימוד אלה מאפשרים שבירה של חסמים תרבותיים, חברתיים ודתיים, ותורמים לקידום חיים משותפים של שלום, מתוך ערכים של כבוד הדדי ושוויון.

באמצעות תהליך זה, התוכנית מבקשת להכשיר את משתתפיה כ"סוכני שינוי" שישפיעו על התרבות, האתוס והשיח בקרב צוותי החינוך וכן בקרב התלמידים בבתי הספר שלהם. התוכנית מבקשת לייצר שיח ישראלי המבוסס על ההיכרות עם הזהויות השונות, הנושא אופי מכיל, פלורליסטי והומניסטי. ברוח זו, מבקשת תוכנית מן הבארות גם לפתח קשרים ארוכי טווח ותוכניות מתמשכות בין בתי הספר משתי החברות.

יתר על כן, תוכנית מן הבארות מאפשרת למשתתפים לא רק ללמוד על המסורות והתרבויות האחרות, אלא גם להעמיק בהבנת המסורת שלהם: במורשת הרוחנית, האינטלקטואלית והדתית של כל קבוצה בפני עצמה. בהתאם לכך, בנוסף למפגשי לימוד משותפים לשתי הקבוצות, התוכנית מעודדת מפגשים והשתלמויות לכל קבוצה בשפה שלה ובתרבות שלה.

אנשי חינוך וקהילה כמנהיגים בשגרה ובמשבר

אנשי החינוך המשתתפים בתוכנית עוברים בתהליך של היכרות אישית ותרבותית דרך התמקדות בלימוד משותף של סוגיות חינוכיות, חברתיות ואזרחיות. תוכנית הלימודים חושפת מגוון קולות במסורות השונות, המשקפים מורכבות, דיאלוג, וחיפוש אותנטי אחר משמעות. תהליך זה מתבסס על ההנחה שישנו כוח ערכי וחינוכי עצום בשאיבה מן הבארות התרבותיות המגוונות – כוח שתורם לצמיחה והעצמה אישית, להשראה מוסרית, לכבוד הדדי, ולגישור בין-תרבותי.

עוד מבקשת התוכנית להכשיר את אנשי החינוך להתמודד עם האתגרים החינוכיים שהלימוד מעלה סביב מתחים של בניית זהות לאומית ודתית, בפרט בעתות משבר בין הקהילות השונות.

אופק

תוכנית מן הבארות שואפת להיות הגורם המרכזי בשינוי השיח החינוכי על אודות מסורות דתיות ותרבותיות בקהילות של האחר, בקהילות ובבתי הספר במדינת ישראל. בוגרי ובוגרות התוכנית מקדמים רעיונות ותוכניות לימודים ברוח מן הבארות, ומחלחלים את התפיסה הרב-תרבותית הלאה אל תלמידיהם. כאשר רעיונות אלה חוזרים ומבוטאים בתרבות הקהילתית והבית ספרית כחלק משגרת החיים, בכוחם לבסס שותפות בת קיימא בין בתי הספר ובין קהילות בשתי החברות, היהודית והערבית.

بطاقة تعريفيّة:

برنامج "من الآبار" التّابع لمركز شلوم هرطمان، معدٌّ للعاملين في مجال التّربية من الوسطيْن اليهوديّ والعربيّ في إسرائيل، بحيث يتدارسون معًا الموارد الثّقافيّة لكلا المجتمعيْن. تسعى هذه اللّقاءات التّعليميّة إلى كسر الحواجز الثّقافيّة، الاجتماعيّة والديّنيّة. إضافة إلى أنّها تمنح الفرصة للمشتركين في التّعرّف المتجذّر، وتُسهم في تعزيز حياة سلميّة مشتركة، والّتي ترتكز على قيم الاحترام المتبادل والمساواة.

بواسطة هذه السّيرورة، يسعى البرنامج إلى تأهيل مشاركيه كـَ "وكلاء للتّغيير"، إذ بدورهم يؤثّرون على الثّقافة، العادات والتّقاليد والخطاب التّربويّ بين لجان التّربية وبين التّلاميذ في مدارسهم. يصبو البرنامج إلى خلق خطاب إسرائيليّ مرتكز على التّعرّف على الهويّات المختلفة، خطاب يتحلّى بالصّبر والاحتواء، ويتقبّل التّعدّديّة الفكريّة بإنسانيّة. وعليه، يضع برنامج "من الآبار" نصب عينيْه تطوير علاقات طويلة الأمد، وبرامج ذات استمراريّة بين المدارس والمجتمعات المحلّيّة من كلا الوسطيْن.

إضافة إلى ذلك، فإنّ برنامج "من الآبار" لا يساعد المشتركين في التّعلّم حول التّقاليد والثّقافات المختلفة فقط، بل يسهم أيضًا في الفهم العميق لهذه التّقاليد: الموروث الرّوحانيّ، الفكريّ والدّينيّ لكلّ مجموعة بحدّ ذاتها. إضافةً إلى لقاءات تعليميّة مشتركة لكلا المجموعتين، كما يشجّع البرنامج على عقد لقاءات واستكمالات لكلّ مجموعة بلغتها الخاصّة ووفقًا لثقافتها.

العاملون في المجال التّربويّ والجماهيريّ كقادة في الرّتابة والأزمة:

يمرّ عاملو مجال التّربيّة المشتركون في هذا البرنامج بسيرورة تعريفيّة شخصيّة وثقافيّة عن طريق التّركّز بتعليم مشترك لقضايا تربويّة، اجتماعيّة ومدنيّة. يشمل برنامج التّعليم تنوّع المواقف والآراء بالتّقاليد المختلفة، الّذي بدوره يعكس تراكبيّة، نقاشات وحوارات، وسعي وراء التّوصّل إلى المعاني الأصيلة. هذه السّيرورة ترتكز على الفرضيّة أنّ هناك قوّة أخلاقيّة وتربويّة عظيمة في النّهل من أمّهات الموارد للحضارات المتنوّعة، قوّة تهدف إلى التّطوّر والتّمكين الشّخصيّ، الإلهام الأخلاقيّ، الاحترام المتبادل وإنشاء وساطة بين الثّقافات. كما يسعى البرنامج إلى تأهيل عاملي مجال التّربيّة والجمهور في التّأقلم مع التّحدّيات التّربويّة الّتي يثيرها التّعليم حول أزمات بناء الهويّة الوطنيّة والدّينيّة، وخاصّة في أوقات التّأزّم بين المجتمعات المختلفة.

الأُفق والطّموح

يطمح برنامج "من الآبار" إلى أن يمثّل العامل المركزيّ في تغيير الخطاب التّربويّ حول التّقاليد الدّينيّة والثّقافيّة في مجتمع الآخر، في المجتمعات المحلّيّة والمدارس في مدينة إسرائيل. كما أن يطوّر خرّيجو وخرّيجات البرنامج أفكارًا وبرامج تعليميّة بروح ما جاء في برنامج "من الآبار"، لترويج وتذويت مفهوم تعدّد الثّقافات في تلاميذهم ومجتمعاتهم. وعند اعتبار هذه الأفكار جزءًا لا يتجزّأ من روتين الحياة في ثقافة كلّ من المجتمع والمدرسة، سيصبح بمقدورها أن تؤسّس شراكة مستمرّة بين المدراس والمجتمعات بكلا الوسطيْن، اليهوديّ والعربيّ.

על התוכנית

כל מה שקורה
מן הבארות
שותפות יהודית-ערבית
צרו קשר
אושרית רז אפנר גדליהו אלון 11, ירושלים